آیا دندان عقل را حتماً باید کشید؟ پاسخی که بسته به شرایط شما فرق می‌کند

«دندان عقلت را بکش، بعداً دردسر می‌شود.» یا «تا درد نگرفته دست نزن». دو توصیه‌ی متضاد که هر دو را شنیده‌اید. واقعیت این است که درباره‌ی دندان عقل بدون علامت، بین متخصصان هم اختلاف نظر وجود دارد و رویکرد درست به شرایط هر فرد بستگی دارد.

چه زمانی کشیدن معمولاً توصیه می‌شود

• عفونت یا التهاب مکرر لثه اطراف دندان: وقتی دندان فقط نیمه‌بیرون آمده و لثه روی آن گیر می‌کند، تجمع غذا و باکتری می‌تواند عفونت‌های تکرارشونده بدهد.
• پوسیدگی غیرقابل ترمیم: این دندان‌ها دسترسی دشواری دارند و تمیز کردنشان سخت است.
• آسیب به دندان مجاور: اگر دندان عقل به دندان کناری فشار بیاورد و باعث پوسیدگی یا تحلیل ریشه‌ی آن شود.
• کیست یا ضایعه‌ی اطراف دندان: که در تصویربرداری دیده می‌شود.
• برنامه‌ی درمانی دیگر: گاهی بخشی از طرح ارتودنسی یا جراحی است.

چه زمانی می‌توان فقط پایش کرد

اگر دندان عقل کاملاً بیرون آمده، سالم است، قابل تمیز شدن است و علامتی ندارد، لزوماً نیاز به کشیدن ندارد. در برخی موارد دندان نهفته (زیر لثه یا استخوان) بدون هیچ علامتی با تصویربرداری دوره‌ای پایش می‌شود. تصمیم به برداشتن یا پایش بسته به سن، موقعیت دندان، نزدیکی به عصب و ریسک‌های هر کدام گرفته می‌شود.

یک باور رایج: «دندان عقل دندان‌های جلو را شلوغ می‌کند»

این ادعا بسیار شنیده می‌شود، اما شواهد قوی‌ای که نشان دهد دندان عقل عامل اصلی شلوغی دندان‌های جلوست وجود ندارد. شلوغی دندان‌ها دلایل متعددی دارد و تصمیم برای کشیدن دندان عقل به‌خاطر آن، نیاز به ارزیابی ارتودنتیست یا جراح دارد.

چرا تصویربرداری مهم است

برای تصمیم گرفتن لازم است موقعیت دندان، زاویه‌ی آن، نزدیکی به عصب و سینوس، و وضعیت دندان مجاور مشخص باشد. این کار با رادیوگرافی پانورامیک و در موارد پیچیده‌تر با تصویربرداری سه‌بعدی انجام می‌شود. بدون آن، هر توصیه‌ای حدس است. اطلاعات بیشتر درباره‌ی این جراحی در جراحی دندان عقل آمده است.

اگر قرار است کشیده شود

• بپرسید چرا لازم است و اگر نکشیم چه اتفاقی ممکن است بیفتد.
• درباره‌ی ریسک‌های محل، مثل نزدیکی به عصب، بپرسید.
• مراقبت‌های بعد از جراحی و علائم هشدار را از دندانپزشک بگیرید.

جمع‌بندی

جواب «باید کشید یا نه» به معاینه و تصویربرداری بستگی دارد، نه به یک قانون عمومی. اگر درباره‌ی دندان عقل خود تردید دارید، برای بررسی درخواست مشاوره ثبت کنید.